www.boswachtersblog.nl/ Oostvaardersplassen

Ideale hulp bij zaadverspreiding

11 september 2018 Hans-Erik Kuypers in Oostvaardersplassen

Afgelopen periode bereikten ons veel vragen over de klittenbollen die zich ophopen in de manen van de konikpaarden in het Oostvaardersveld. Moeten we daar iets aan doen? Hebben de paarden daar last van? In deze blog de antwoorden op deze vragen.

De plant grote klit of grote klis is echte ruigtesoort die het goed doet in het Oostvaardersveld. Normaal bloeit de plant van juni tot eind augustus en zie je distelachtige ‘hoofdjes’ met paarse blaadjes. Na de bloeiperiode ontstaan er vruchtjes met kleine ‘haakjes’ die aan de haren van, in dit geval de konikpaarden, blijven klitten. Zo zorgt de plant, met relatief zware zaden, voor zijn verspreiding en maakt dankbaar gebruik van de grote grazers in het gebied.

grote klitElk jaar zien we rond deze tijd dat de manen en de staarten van de paarden vol zitten met deze zaadbolletjes. In de loop van de winter vallen ze er vanzelf weer uit. Door de droogte van de afgelopen maanden zijn de klissen eerder rijp dan andere jaren en was de klittenophoping in de manen al halverwege augustus zichtbaar.

Hebben de paarden daar last van? Een aantal paarden had de afgelopen weken last van oogirritaties en het verband met de klittende zaden zou je snel kunnen leggen. De oogirritaties worden echter veroorzaakt door vliegen en niet zozeer door de klis. Ook in gebieden waar geen klis voor komt zien we soms paarden met oogirritaties als gevolg van de aanwezigheid van vliegen bij de ogen.

Voor ons vooralsnog geen reden tot ongerustheid over de paarden. We houden ze goed in de gaten.

reageren

geef een reactie

  • Niek
    19 september 2018 om 10:19

    Grote klis
    Ik heb even verder gelezen maar verder spreken de onderzoeken over geslachtsdriftverhogend, behalve eentje die noemde verlagend en verder alleen over verhogend.
    Hoe meer er in wordt genomen, hoe hoger de geslachtsdrift.

    De plant kan gegeten worden en is gezond….maar waarvoor staat er niet bij.

    Voor mensen wordt dosis 2-6 gram aangeraden, afhankelijk van gewicht.
    Overdosering wordt afgeraden.

    Zware metalen zou het voor werken, ik weet niet of dat het de effecten van de grond en de deijzer/kopersituatie verandert en daarmee gunstig zou zijn voor de leverbot.
    Dat zou hoopvol voor de dieren zijn.

    Vooral de wortel wordt voor medicinale doelen gebruikt, die wordt nauwelijks door de dieren gegeten.
    Dus of de grote klis goed voor ze is, in deze hoeveelheden en mn het blad.
    Is voor mij nog niet duidelijk.

  • Niek
    18 september 2018 om 08:00

    Overigens lees ik bij het eerste stuk wat ik lees dat het de geslachtsdrift verhoogd, niet verlaagd.

  • Niek
    18 september 2018 om 07:55

    Ja, dat zijn goede eigenschappen en voor mijn hond met huidproblemen had ik inderdaad tinctuur van de grote klis.
    Daar gaf ik 2x daags 3 druppels van over zijn eten heen ( 500 gram )

    En als ze keuze hebben in het voedsel aanbod, ook heel behulpzaam.
    Maar als je kruiden gaat toevoegen, is het een handje vol, je gaat er geen maaltijden mee vervangen.

    Maar fijn voor ze, met de leverbot, verwondingen, inclusief verwondingen van de weerhaakjes.

    Minder geslachtsdrift was paar maanden terug ook erg fijn geweest.
    Toen veel merries en veulens in de verdrukking kwamen.

    Maar, enig idee wat overdosering teweeg brengt?
    Want daar ben ik ook benieuwd naar.

  • Corrie
    15 september 2018 om 22:48

    Vanessa,

    Jij moet toch wel veel contact met bepaalde actievoerders hebben.
    Jij bent diegene die wist te vertellen dat ze zondag de boel komen verstoren en nu weet je ook weer te vertellen dat ze in staat waren bij ,, wilde paarden,, de manen af te knippen.
    Vraag me af hoe je aan die informatie komt.
    Moet je toch wel goede connecties hebben met ,,die ,, actievoerders wie dat dan ook mogen zijn

  • Corrie
    15 september 2018 om 22:15

    Als algemeen bekend is dat de dieren door de natuur zijn uitgerust met manen en een staart o.a. om ze tegen insecten te beschermen en deze functie wordt teniet gedaan door de klissen, ten tijde dat veel insecten aanwezig zijn, zou je toch tot de conclusie komen dat ze er wel degelijk last van hebben.
    Heb paarden gezien met een flinke ontsteking in de mond ontstaan door de weerhaakjes van de klis.
    En een zwiepende staart vol met stekels lijkt me ook niet aangenaam .
    Zoals ook eerder beschreven staan de dieren vaak kop aan kont om elkaar te beschermen tegen insecten.
    Maar ook een veulen vol klissen die bij zijn moeder drinkt ondervind daar hinder van, heb zelf gezien hoe de merrie steeds geprikkeld reageerde als de klitten van het veulen tegen haar buik kwamen

    Ze verdragen het ja want ze hebben geen ander keuze ze eten de bladeren van die klissen zeker als er weinig gras staat.

    Of ze moeten tussen die klissen , het jacobskruid en het mosterdzaad op zoek naar wat gras.
    Maar vraag me af hoe men tot de conclusie komt dat ze er geen last van hebben.

  • Aad
    15 september 2018 om 12:25

    Beste Hans-Erik, dank voor uw bericht (14.09.18 – 19.37), maar dit is niet helemaal duidelijk. Goed opletten is natuurlijk prima, maar wat wordt er daadwerkelijk ondernomen bij bijv. ontstekingen? Bijv. antibiotica, onstekingsremmers etc. Ik vraag dit omdat op de facturen van dierenarts Luten, die dankzij een wob verzoek openbaar zijn gemaakt , ik nergens door Luten verstrekte medicijnen kan vinden en deze kan je niet even bij de supermarkt halen. Voorts zie ik nergens visites staan of zijn alle facturen van Luten ondanks het wob verzoek niet openbaar gemaakt?

    U schrijft dat u de dieren behandelt als “gehouden” dieren in natuurgebieden. Kunt u aangeven welke rechten “gehouden” dieren hebben in natuurgebieden? Voor zover ik weet waren/zijn? de paarden in het OVV gehouden dieren en hadden/hebben recht op medische zorg en de paarden in het OVP (ook een natuurgebied) zijn het wilde dieren en hebben geen recht op medische zorg. Lijkt mij als boswachter toch een vervelende situatie als je voor bijv. een paard in de OVV wel medische zorg mag verlenen en een paard in de OVP niet.

    U zegt dat het pertinent onwaar is dat u de dieren van zorg onthoudt. Als ik dan uitsluitend kijk naar de paarden in het OVV kunt u mij dan uitleggen waarom deze zorg niet werd verleend aan het drachtige paard en het dier, waarna de Dierenbescherming in de quick scan (luister even naar de onderstaande link) naar refereert?

    In de link treft u een interview aan van de Dierenbescherming met Omroep Flevoland. Kunt u zich voorstellen dat menig Nederlander zich zorgen maakt over het dierenwelzijn in de OVP?

    https://www.omroepflevoland.nl/nieuws/158108/dieren-oostvaardersplassen-lijden-onnodig

    • Hans-Erik Kuypers
      20 september 2018 om 15:19

      Beste Aad,
      De dierenarts die bij de paarden in het Oostvaardersveld betrokken is is een andere dan de heer Luten. Ten aanzien van de behandelingen bij verwondingen had ik al gezegd dat we eerst zelf een beoordeling maken van de wond (bijvoorbeeld bijtwonden bij de jonge hengsten). Vaak herstellen de wonden op een natuurlijke weg binnen enkele dagen. Mocht de wond ernstig zijn en er sprake is van ontstekingen dan hebben we hierover contact met de dierenarts. Hij neemt vervolgens, op basis van zijn beoordeling, de noodzakelijke stappen en geeft in dien nodig medicatie.
      Het dier waarover wordt gesproken in de link van Omroep Flevoland (overigens een fragment van 6 maanden geleden) werd door mijn collega’s in de gaten gehouden. Het verhaal ligt overigens genuanceerder dan hier wordt verteld. Het paard was inderdaad mager, maar vertoonde geen afwijkend gedrag (bleef bij de kudde en was alert). Het bleek echter praktisch ondoenlijk om het dier weg te halen, gezien de drukte in het gebied in die tijd.
      Groet,

      Hans-Erik

  • Sylvia
    14 september 2018 om 18:23

    Er komt wel steeds meer “ellende” bij voor die stumpers. Honger je niet uit in de winter, verhonger je wel in een katsdroge zomer met onwijs veel vliegen en kan je niet eens jezelf beschermen tegen die vliegen want je hele haardot zit in de knoop. Maar ze worden goed in de gaten gehouden ………………………………….. wat moet ze dan nog meer overkomen? Hoe veel erger kan het worden?

  • Erica Hennekes
    13 september 2018 om 17:02

    Altijd weer mooi hoe SBB aan een vervelende situatie een positieve draai weet te geven. Wat leuk hoe dit onkruid zich via de grazers weet te verspreiden.
    Het verband oogirritatie, klissen en vliegen is niet zo moeilijk.Vol klissen werken staart, manen en voorhoofdspluk niet. De dieren staan normaal vaak kop aan kont, waarbij de staart van de één de vliegen aan de kop van het vriendje weghoudt. Dit systeem werkt nu dus de hele zomer niet. Er wordt altijd beweert dat de dieren buiten het hongerseizoen een geweldig leven hebben in de OVP, maar het niet kunnen gebruiken van vooral de staart, en ook de manen in het vliegenseizoen is behoorlijk vervelend voor de dieren. Kan me wel voorstellen dat onkruid wieden of staart en manen uitkammen net iets te ver gaat en er geen eenvoudige oplossing is. Vraag me wel af of het massaal voorkomen van deze klissen een gevolg is van de “natuurlijke” begrazing, hoe dat in andere Ned. natuurgebieden is en of dit in echte natuurgebieden Yellowstone, Bialowiecza, etc. ook voorkomt.

  • Niek
    13 september 2018 om 12:45

    Ja, ideaal als zaadverspreiding.
    Betekent het dat dat volgend jaar er veel meer klissen zijn?
    En dus veel minder gras?

    En wat betekent het voor dieren die niet verder kunnen trekken naar plekken waar meer eetbaars staat?

    Want overal waar klis staat, staat niks anders.
    Dit in combinatie met het oprukkende JKK, behalve monitoren, wat zijn verdere plannen?

  • Tea
    13 september 2018 om 12:06

    Hans-Erik,

    Dank voor je antwoord op mijn vraag over de klissen in andere gebieden.
    De verschillende websites zijn daar dus heel duidelijk over: het gebeurt eigenlijk overal !! …. en natuurlijk vooral daar waar de klissen groeien…
    Ook: het ‘klis-vrij’ maken van de manen is stressvoller dan de ‘aanwezigheid’ van de klissen.
    Het vangen van de dieren om ze dan te ‘ont-klissen’ levert sowieso veel meer stress op dan de klissen te laten zitten …die er uiteindelijk toch vanzelf weer uitvallen.

    Des te onbegrijpelijker eigenlijk dat mensen die manen wél geknipt hebben bij de dieren inde OVP….die dieren hadden toen dan helemaal niets meer om de vliegen weg te jagen.

    Afgezien van dit tijdelijke ‘ongemak’ vind ik het wel weer opvallend hoe de natuur ‘werkt’:
    ……je bent een klis….je moet je soort in stand houden en wat doe je dan?? ….je ‘springt’ in de haren van rondzwervende dieren!!!….en zo kom je waar je wezen wilt, om daar weer verder te groeien…..ingenieus toch !

    Groeten
    Tea

  • Aad
    13 september 2018 om 09:41

    Boswachter u schrijft: “Voor ons vooralsnog geen reden tot ongerustheid over de paarden. We houden ze goed in de gaten”. Kunt u mij uitleggen wat u exact gaat doen als de dieren er last van hebben?

    Is het juist dat de paarden in het Oostvaardersveld sinds kort geen gehouden dieren meer zijn, maar “wild” en daarom geen zorg meer krijgen? Zo ja wat is de motivatie geweest om deze statusverandering door te voeren en kan dat zo maar?

    • Hans-Erik Kuypers
      14 september 2018 om 19:37

      Beste Aad,
      Zoals ik al schreef, we houden de dieren tijdens onze dagelijkse ronden in de gaten. Mocht er sprake zijn van ontstekingen of andere wonden die we niet vertrouwen, dan zijn de lijntjes met de dierenarts kort. We sturen regelmatig foto’s door voor consult en in overleg nemen we dan vervolgstappen. Indien nodig komt de dierenarts zelf om de situatie te beoordelen en eventuele maatregelen te nemen.
      Ten aanzien van je tweede vraag kan ik alleen maar antwoorden dat we de dieren behandelen als ‘gehouden’ dieren in natuurgebieden. Het is dan ook pertinent onwaar dat we de dieren van zorg onthouden. Zie hiervoor ook het bovenstaande antwoord op je eerste vraag.

  • Tea
    12 september 2018 om 23:05

    Hans-Erik,

    Er was ook een bijdrage van ene Wim, dacht ik.
    Die zie ik niet meer, terwijl het toch een ‘nette’ en aardige bijdrage was.

    Volgens mij waren er gisteren 11 ‘inputs’…..en vandaag zag ik er nog maar 9.
    ( nu dan weer 13)

    Is er bewust iets verwijderd of is er iets ‘mis gegaan’ ?.

    Groeten

    • Boswachters Oostvaardersplassen
      13 september 2018 om 10:07

      Hallo Thea, reactie van Wim staat onder een ander bericht.

  • Tea
    12 september 2018 om 22:31

    Dina,

    Ik ben het op verschillende fronten met je eens.

    1e. Daar dacht ik nu ook aan….die bijen die zich vol laden met stuifmeel.
    Niemand die ze een ‘karretje’ komt brengen om hun lading stuifmeel te vervoeren.
    Of kijk eens naar de mieren…..die werken zich bijna ‘in ’t zweet”…
    Ik heb ooit eens gelezen dat een mier 50 keer zijn eigen gewicht kan dragen als het moet….. Dát is nog eens hard werken.
    Gaan we die óók helpen door mieren-spoorlijntjes aan te leggen zodat ze niet zo hoeven te sjouwen?

    Maar ja, deze dieren hebben niet de aaibaarheidsfactor die paarden, herten etc. wél hebben.
    Het spreekt de mensen dus meer aan….en dus gaan ‘we ons’ daarmee bemoeien.

    2e. Het projecteren van menselijke gevoelens op dieren.
    Dat is al heel lang zó duidelijk in deze hele zaak.

    3e. Ik vind ook zeker dat we goed moeten zijn voor alle! dieren ….dat we alle!! dieren moeten respecteren…..maar laat ze in hun ‘dierenwaarde’….laat ze met rust.

    4e. Ik kan me goed voorstellen dat mensen heel erg gesteld zijn op paarden.
    Het zijn ook prachtige dieren…..het paard heeft de mens daarbij ook nog eens door de eeuwen heen gediend….
    Maar zo ook de koeien en de ossen en de kippen, de honden etc.

    Daarom begrijp ik eigenlijk ook nooit waarom een paard een ‘ hoofd en benen’ heeft terwijl alle, maar dan ook alle!! andere dieren een ‘kop en poten’ hebben.
    Ik heb dat ook eigenlijk altijd een beetje vreemd gevonden….en ‘vergis’ me soms ook, moet ik bekennen…

    Waarom is een paard wél een edel dier en zijn andere dieren dat niet !!?????

  • Dina
    12 september 2018 om 20:42

    Weer klimmen de dierenliefhebbers in de pen want Ja het is natuuurlijk de schuld van SBB dat die arme edele dieren last hebben van klitten in hun manen en staarten , en nergens anders ter wereld gebeurt dit natuurlijk.
    Dus zelf maar het recht in eigen hand nemen en de manen afknippen.
    Kunnen ze in iedergeval helemaal niet meer het vliegend gespuis wegjagen.
    Wat zullen ze dankbaar zijn.
    En dan ook nog zeggen , ervaar zelf maar eens hoe dat voelt, alsof wij de zelfde huid en haren hebben alsof wij gelijke gevoelens ervaren alsof wij op een lijn staan met dieren. Zo irritant dat er steeds mensen zijn die hun eigen gevoelens projecteren op dieren en vervolgens menen te weten hoe de dieren dingen ervaren .Heb je wel eens bijen gezien als ze van bloem naar bloem vliegen? Heel hun lijf is bedekt met stuifmeel ze kunnen soms amper meer vli
    Ik denk dat ik hier heel wat ‘mensen ‘
    ga shockeren , ik vind een paard echt een magnifiek dier, schitterend in heel zijn verschijning , maar het is en blijft een dier.
    ik vind dat hij poten heeft!
    Daar.. ik heb het gezegd.

  • Tea
    12 september 2018 om 17:41

    Met hun aparte ‘kapsels’ lenen de paarden op de foto’s zich heel goed voor ‘cartoon’ tekeningen…. Prachtige kleuren ook.

    Die vliegen, ja heel vervelend…..voor alle dieren EN voor de mensen.
    Maar belangrijk is dat ze géén last hebben van die klitten…..

    Hoe kun je zoiets überhaupt vermijden als ze zo vrij leven??….dat lijkt mij vrijwel onmogelijk.

    Ik sta ervan te kijken dat de ‘dierenliefhebbers’ de manen en pony’s van de paarden hebben afgeknipt, zoals Vanessa beweert.
    Dat lijkt mij ongeoorloofd en onverantwoord ingrijpen in de natuurlijke ‘fysiek’ en situatie van de dieren in de OVP.

    Goed dat het wél inde gaten gehouden wordt.

    Vraag:
    Weten jullie/ OVP-boswachters of paarden in andere natuurgebieden in Nederland daar ook ‘last’ van hebben?
    Of lopen zij weer tegen andere ‘ongemakken’ van de natuur aan?
    Ik stel me voor dat dat per type natuurgebied weer anders zal zijn.

  • Marcel Vossestein
    11 september 2018 om 22:43

    Jammer dat ‘het voor wat, hoort wat’ in de natuur niet begrepen wil of kan begrepen wordt. Planten vragen voor hun onweerstaanbare bladen verspreiding van hun zaden terug. Idioot om dat als inzet van de terreinbeheerder te omschrijven door de critici. Het toont aan hoever men zelf van de natuur afstaat!

  • Vanessa
    11 september 2018 om 22:13

    Wat een onzin reacties weer. De actievoerders hebben bij veel paarden de klissen met manen en pony weggeknipt, zogenaamd om de dieren te helpen. Het gevolg is dat de paarden geen pony meer hebben om de vliegen mee op afstand te houden. Hoezo “hulp”?

  • Gre
    11 september 2018 om 20:49

    Ongelooflijke prutsers , natuurlijk hebben ze er last van . Zal met alle plezier wat distels in jullie wenkbrauwen hangen , dan kunnen jullie eens kijken hoe dat voelt De staart wordt gebruikt tegen de vliegen maar hoe kan dat met al die troep erin . En wat hebben jullie aan die oogontstekingen gedaan ? Niets wat een waardeloos volk het Staatsbosbeheer die meer verstand hebben van hun geliefde rotmuggen als van grazers .

  • Louise
    11 september 2018 om 18:59

    Ondervinden geen last, ik denk dat het verre van prettig zal zijn.
    [ De oogirritaties worden echter veroorzaakt door vliegen en niet zozeer door de klis. ] Waarom hebben paarden manen ? Oa. om ze te beschermen tegen vliegen, met een hoofd vol klissen vervalt deze functie en hebben vliegen vrij spel. Wat dan weer oog irritatie veroorzaakt.

  • Agnes
    11 september 2018 om 18:57

    Ach, wat een geruststelling. Kijken , in de gaten houden, vaststellen en vervolgens niets doen.

  • Edwin Longmountain
    11 september 2018 om 18:52

    Ter correctie: oogirritaties = oogontstekingen. Leuk al die vliegen in je ogen en dan je manen en staart niet kunnen gebruiken om ze te verjagen en dan maar hopen dat dadelijk niet de maden eruit kruipen en je blind wordt. Stop het experiment met de Grote Grazers en haal de dieren weg uit de OVP!

  • Jac
    11 september 2018 om 18:48

    Verspreiden van distels, t moet niet gekker worden. Zeker ook blij met het vele JKK waar half NL mee vol staat als gevolg van t inzaaien door SBB in de natuurgebieden. En de buurboeren maar gif spuiten om dit onkruid uit de akkers weg te houden zodat er groentes verbouwd kunnen worden of gras voor hooi of mais. Bovendien kunnen de grazers in de OVP de distels niet eten en kregen ze idd oogproblemen.
    Lekker propaganda-praatje om een gebrekkig onderhoud goed te praten.

  • Marieke
    11 september 2018 om 18:35

    Precies, de klissen vallen er van zelf wel weer uit, de dieren onder vinden er geen hinder van

  • Renė
    11 september 2018 om 18:32

    Hahaha wat een vraag!

    “Moeten we daar iets aan doen?”

    Of jullie ooit wat hebben gedaan in dat gebied.

    Alsjeblieft zeg hou eens op met die semie interessante praatjes en geven jullie je nou eens collectief aan bij de politie wegens structurele en ernstige dierenverwaarlozing en – mishandeling.

i

Mis geen enkel bericht van dit boswachtersblog