www.boswachtersblog.nl/ Terschelling

Uitbreiding duinbegrazing Terschelling

28 november 2019 Boswachter Joeri Lamers in Terschelling

Exmoor pony's in het begrazingsgebied bij West aan Zee

Hereford runderen, Exmoor pony's, shetland pony's, landgeiten, Galloway runderen en Konikpaarden: de duinen van Terschelling zijn al jaren voor een groot deel in beheer bij deze dieren. Begrazing van het duingebied zorgt ervoor dat grassen en struiken niet de overhand krijgen en duinplanten weer een kans krijgen. Begin 2020 starten we daarom met het uitbreiding van het grootste begrazingsgebied van het eiland, bij West aan Zee. Dit doen we om de negatieve effecten van stikstof op de duinnatuur terug te dringen, in opdracht van de Provincie Fryslân.

Groter gebied

Het begrazingsgebied ten westen van West aan Zee breiden we uit. Op dit moment is dit ongeveer 140 hectare groot, het toekomstige gebied wordt 450 hectare. Welke duinen straks begraasd worden zie je op deze kaart. In dit nieuwe gebied komen straks 40 dieren te lopen, 15 Galloway runderen en 25 Exmoor pony’s. Op dit moment zijn dat 8 Galloways en 13 pony’s. Er komen dus naar verhouding minder dieren in een groter gebied. Bij het bepalen van de juiste soort begrazing gelden voor Staatsbosbeheer vijf punten: natuurresultaat, effect op recreatie, effect op het landschap, veiligheid en dierenwelzijn. In dit bericht licht ik de keuzes voor de jaarrondbegrazing bij West aan Zee toe aan de hand van deze vijf punten.

1. Natuur

We weten welke plant- en diersoorten in een gezond duingebied leven. Het doel van het natuurbeheer is om deze soorten te behouden of terug te krijgen. Jaarrondbegrazing is voor dit gebied de beste optie, omdat dit zorgt voor veel variatie in de plantengroei. De runderen en pony’s lopen in een lage dichtheid door het gebied en krijgen een voorkeur voor bepaalde delen. Daarom grazen ze op de ene plek de plantengroei korter, en op de andere plek blijft het langer. Deze variatie is goed voor insecten en voor broedende vogels. In het huidige begrazingsgebied zien we hiervan al positieve resultaten: het aantal konijnen neemt toe door het korte gras, er groeien meer duinviooltjes en er broeden meer tapuiten dan eerst. Allemaal soorten die horen bij een gezond duingebied

2. Recreatie

In de duinen wordt ook veel gewandeld. De begrazingsgebieden blijven gewoon toegankelijk voor wandelaars en ruiters. Op de plekken waar paden het gebied binnengaan plaatsen we poortjes. Voor de ruiters komen er speciale klaphekken. Fietsers op o.a. de Longway fietsen straks via een veerooster het gebied door. Voor huifkarren maken we aparte poorten op de routes. Begrazing met runderen en paarden draagt ook bij aan de aantrekkelijkheid van het gebied, voor een deel van de mensen zijn deze dieren een reden om het gebied te bezoeken. Ook de beleving krijgt iets extra’s, je hebt immers de kans om bijvoorbeeld een Galloway te zien.

3. Landschap

Bij het plaatsen van de rasters houden we rekening met het landschap. We maken gebruik van dunne paaltjes en een enkele stroomdraad i.p.v. een opzichtig raster. Dit raster plaatsen we het liefst in de lage delen van het gebied of in de bosrand, zodat dit zoveel mogelijk buiten het zicht staat. Op sommige plekken laten we de bosrand juist buiten de begrazing, omdat deze een mooie overgang vormt van open duin naar bos. Vooral aan de noordzijdes van de bossen zie je hoe de wind deze randen mooi geschoren heeft, dat willen we behouden.

4. Veiligheid

De Galloway’s en Exmoors zijn gekozen vanwege hun rustige en vriendelijke karakter. Daarnaast kiezen we alleen voor ossen en ruinen: dieren waar de pit af is en die geen beschermingsdrang voelen naar kalveren of de kudde. Daarnaast mijden ze mensen het liefst. Daarmee voorkomen we zoveel mogelijk dat er onveilige situaties ontstaan. Zoals mijn collega Jaap zegt: “Het liefst zien we alleen foto’s van de kont van een Galloway, dat betekent namelijk dat hij bij mensen vandaan loopt.”

5. Dierenwelzijn

De dieren moeten het gehele jaar in het gebied leven. Vee van boerenbedrijven op het eiland bleek niet geschikt voor dit gebied. Daarom kiezen we voor geharde rassen, zoals de Schotse Galloways die gewend zijn aan guur weer. Onze ossen en ruinen hebben daarnaast minder energie nodig dan bijvoorbeeld koeien die moeten kalveren of productie (vlees/melk) moeten leveren.  Zouden ze dit wel moeten doen, dan is er niet genoeg voedzaam eten in de duinen. Nu levert dit geen problemen op. Alleen bij sneeuw voeren we ze bij met hooi. De dieren worden regelmatig gecontroleerd door een dierenarts.

Overleg

De manier waarop dit nieuwe begrazingsgebied wordt beheerd is tot stand gekomen in overleg met de Werkgroep Begrazing. In deze werkgroep zaten vertegenwoordigers van verschillende belangengroepen op het eiland, die de Provincie Fryslân en Staatsbosbeheer van advies hebben voorzien. Uiteindelijk hebben de provincie en Staatsbosbeheer een definitief plan gemaakt. Daarnaast zijn er verschillende excursies met bewoners geweest in het voorjaar van 2019 en onlangs op 23 november. Ook via de enquêtes en magazines van Echt Terschelling is aandacht besteed aan de begrazing.

Planning

Vanaf december start Duinhof B.V. met het uitmaken van het tracé van het nieuwe raster. Voor de aanleg van dit raster is ruimte nodig om te werken, dit zal er in eerste instantie wat ruig uitzien maar na verloop van tijd weer opgaan in het gebied. Vanaf januari worden de nieuwe veeroosters in o.a. de Longway geplaatst. Tegelijk start Staatsbosbeheer dan ook met de aanleg van het raster. De nieuwe runderen en pony’s komen waarschijnlijk pas in de zomer in het gebied te lopen, als aanvulling op de huidige dieren.

Vragen en/of opmerkingen

Op de kaart die hierboven is te bekijken kunt u zien waar het raster en de poortjes komen. Heeft u vragen of opmerkingen, of mist u doorgangen in het raster? We horen het graag en passen dit zoveel mogelijk aan. Mailen kan naar Terschelling@staatsbosbeheer.nl, maar langskomen bij ons kantoor aan de Longway mag ook!

reageren

geef een reactie

  • Albert Westerhof
    28 november 2019 om 10:50

    Prima plan. Nu maar hopen dat ze ook amerikaanse vogelkers lusten?! Extra dieren weerhoudt trouwens ook mensen om het gebied in te gaan. Elk nadeel heb zijn voordeel (en andersom)!

    • Annie Hek-Visser
      28 november 2019 om 12:50

      Op de wortels van uitgetrokken Amerikaanse vogelkers, hebben we al een paar keer prachtige Melanospora Caprina gevonden. Uiterst zeldzaam en de eerste vondst van Nederland
      Hier op Terschelling, dus niet alle Amerikaanse vogelkers tegelijk uittrekken zou ik zeggen.

    • joerilamers
      28 november 2019 om 13:33

      Hallo Annie, dat gaan we inderdaad niet doen. Op den duur zou het wat ons betreft mooi zijn als alle Amerikaanse vogelkers verdwijnt, maar dat gaat nooit in één keer.

    • Boswachter Joeri Lamers
      28 november 2019 om 13:32

      Hallo Albert, vooral de paarden lusten wel de jonge uitlopers. De runderen eten het voor zover ik weet amper, maar de breken wel takken af door er tegenaan te schuren en doorheen te lopen. Op plekken waar we echt heel veel vogelkers hebben zetten we mogelijk tijdelijk onze kudde geiten in, waarna de runderen en paarden het overnemen.

    • Marieke
      30 november 2019 om 17:20

      Ja precies, ik ben bang voor met name die runderen. Grote stukken duingebied waar ik juist zo graag kom sluiten jullie hierbij voor me af. Zelfs als ik het aandurf is mijn ontspanning weg. Ik zal hier echt de enige niet in zijn.

    • joerilamers
      1 december 2019 om 21:20

      Hallo Marieke, je bent inderdaad niet de enige. Begrazing met beide runderen en pony’s is echter wel het effectiefst om de natuur van de duinen in goede staat te houden. Hierbij houden we zoveel mogelijk rekening met wandelaars die iets minder gecharmeerd zijn van de dieren. We kiezen bewust voor de meest rustige en publieksmijdende rassen die er zijn. 100% garanderen kan ik het je natuurlijk niet, maar ik zou je haast verzekeren dat deze dieren niet naar je toe komen. Zelf heb ik alleen meegemaakt dat de pony’s vanuit nieuwsgierigheid komen kijken, de runderen blijven staan kijken of lopen weg. Ik bied je aan om eens met mij het gebied in te gaan en de dieren op te zoeken. Als je daar gebruik van wilt maken mag je me mailen op j.lamers at staatsbosbeheer.nl

    • Boswachter Joeri Lamers
      1 december 2019 om 21:20

      Hallo Marieke, je bent inderdaad niet de enige. Begrazing met beide runderen en pony’s is echter wel het effectiefst om de natuur van de duinen in goede staat te houden. Hierbij houden we zoveel mogelijk rekening met wandelaars die iets minder gecharmeerd zijn van de dieren. We kiezen bewust voor de meest rustige en publieksmijdende rassen die er zijn. 100% garanderen kan ik het je natuurlijk niet, maar ik zou je haast verzekeren dat deze dieren niet naar je toe komen. Zelf heb ik alleen meegemaakt dat de pony’s vanuit nieuwsgierigheid komen kijken, de runderen blijven staan kijken of lopen weg. Ik bied je aan om eens met mij het gebied in te gaan en de dieren op te zoeken. Als je daar gebruik van wilt maken mag je me mailen op j.lamers at staatsbosbeheer.nl

i

Mis geen enkel bericht van dit boswachtersblog