www.boswachtersblog.nl/ Texel

Texel als toevluchtsoord voor bedreigde bijen

19 januari 2023 Boswachter Mariette Smit in Texel

Mannetje gewone langhoornbij op rode klaver [Zaandammerdijk Texel]. Foto Menno Reemer

Vier bedreigde bijensoorten stonden afgelopen twee jaar centraal in een project op Texel: de gewone langhoornbij, de Texelse zandbij, de ijszijdebij en de moshommel. Onverwacht (maar zeer welkom) kwam daar een vijfde soort bij: de waddenviltbij. Veldonderzoek bracht veel nieuwe informatie over deze bijzondere bijen aan het licht. Deze kan gebruikt worden om de Texelse populaties te beschermen.

Beheeradvies voor bedreigde bijensoorten op Texel

Een beheeradvies voor vier bedreigde bijensoorten op Texel, dat stelde de Provincie Noord-Holland zich ten doel in de afgelopen twee jaar. Van deze vier soorten vertoeft een groot deel van de totale Nederlandse populatie op dit Waddeneiland. In het kader van dit project is de Texelse verspreiding van de soorten in kaart gebracht en zijn de eisen die zij aan hun omgeving stellen onderzocht. Op welke plekken nestelen de bijen en van welke bloemen verzamelen zij stuifmeel? Op basis van de resultaten van dit veldonderzoek is ingeschat in hoeverre deze bijen op Texel in hun voortbestaan worden bedreigd. Ook zijn maatregelen op een rij gezet die kunnen helpen om de Texelse populaties veilig te stellen.

Wilde bijenspecialisten

Oud collega boswachter Erik van der Spek is specialist op het gebied van wilde bijen. Hij droeg bij aan het veldwerk en is co-auteur van het onderzoeksrapport ‘Texel als toevluchtsoord voor bedreigde bijen’.
Menno Reemer van  EIS Kenniscentrum Insecten maakte mooie portretten van de vier onderzochte bijensoorten, plus van een vijfde ‘bonussoort’: de waddenviltbij.

In dit boswachtersblog deel 1 met de gewone langhoornbij en de Texelse zandbij. Op 2 februari vervolgen we dit onderwerp met de ijszijdebij, de waddenviltbij en de moshommel.

Gewone langhoornbij

De mannetjes vallen met hun enorm lange antennen behoorlijk op. Op Texel zijn ze te vinden op dijken. Daar vliegen ze snel over het gras op zoek naar de vrouwtjes, die minder lange antennen hebben. Vrouwtjes graven hun nesten in de dijken en verzamelen stuifmeel van vlinderbloemen zoals klavers, rolklavers, wikkes en veldlathyrus. De gewone langhoornbij blijkt op Texel op verschillende dijken voor te komen, plaatselijk in hoog aantal. De populatie lijkt niet acuut bedreigd, maar is wel zeer geïsoleerd van andere Nederlandse vindplaatsen, waarvan de dichtstbijzijnde in de omgeving van Nijmegen liggen. Om die reden kan deze bij op Texel dus wel wat aandacht gebruiken. Gelukkig zijn er in het maaibeheer van de dijken, maar ook bijvoorbeeld bij de inzaai van bloemrijke akkerranden, verschillende maatregelen denkbaar die de gewone langhoornbij kunnen helpen.

Vrouwtje Texelse Zandbij op Oost. Foto Menno Reemer

Texelse zandbij

Nee, de Texelse zandbij komt niet alleen op Texel voor, maar veel scheelt het niet. In Nederland is de soort verder alleen te vinden in Limburg en op één plek in het Gelderse rivierengebied. Alle reden dus om zuinig te zijn op de Texelse populatie. Deze blijkt bovendien in hoge mate gebonden aan een typisch Texels landschapselement: de tuinwallen (‘tuunwallen’ op z’n Texels). In deze walletjes, bestaande uit opeengestapelde plaggen van de lemige bodem, graven de vrouwtjes hun nesten. Deze bevoorraden ze met stuifmeel van gele composieten, op Texel met name biggenkruid, klein streepzaad en muizenoor. De Texelse populatie van deze zandbij floreert nog op verschillende plekken op het eiland, met duidelijke concentraties op de Hoge Berg en in en om het dorp Oost. Door in het maai- en begrazingsbeheer op en rond de tuinwallen rekening te houden met de Texelse zandbij, kan deze soort het hier waarschijnlijk nog lang uithouden.

Tekst en foto’s: Menno Reemer, EIS Kenniscentrum Insecten m.m.v. Koosje Lever, Provincie Noord-Holland
Deel twee van dit boswachtersblog volgt op 2 februari.

Meer informatie:
Download hier de rapportage Vier bedreigde bijensoorten op Texel: verspreiding, ecologie en bescherming. (13,7 MB).

Heb je zelf een bijzondere bij of een ander insect gezien?
Van Aaskevers tot Zoetwaterpissenbedden, via één van de 42 handige soortzoekers van Kenniscentrum Eis kun je uitzoeken welk insect het is:
https://www.eis-nederland.nl/publicaties/soortzoekers-eis

 

reageren

geef een reactie

i

Mis geen enkel bericht van dit boswachtersblog