www.boswachtersblog.nl/ Veluwe

B(l)oeiende Heide

15 augustus 2013 in Veluwe

Hoog BuurloseheideOp de grote stille heide 
Dwaalt een herder eenzaam rond
Wijl zijn witgewolde kudde
Trouw bewaakt wordt door zijn hond
En al dwalend ginds en her
Denkt de herder; “Och hoe ver,
hoe ver is mijn heide,
hoe ver is mijn heide, mijn heide.”

Een couplet van een volksliedje uit Grootmoederstijd: ‘Op de grote, stille heide’, van Pieter Louwerse. De heide bloeit niet alleen, ze boeit ons ook. Ze is zelfs onderwerp van verschillende liedjes. Terecht, want onze heide heeft een boeiende geschiedenis en geeft in ons vrij volgebouwde land nog het gevoel van ultieme rust en ruimte…


Heide en schapen

Tot de Middeleeuwen waren schapen belangrijk vanwege het vlees en de wol. Later Bloeiende heidewerden ze ook belangrijk vanwege de mest. Boeren hielden schapen in potstallen. Overdag werden de schapen geweid op de heidevelden en ´s nachts bivakkeerden ze in de stallen waarin heideplaggen waren gelegd. Vermengd met schapenmest vormden deze plaggen een vruchtbaar pakket voor de akkers. Toen de kunstmest kwam was er geen behoefte meer aan schapenmest en heideplaggen en kwam er (eind negentiende eeuw) een eind aan deze vorm van bemesting. Veel heidegronden werden toen ontgonnen en omgezet in bossen. Een leuk weetje: Staatsbosbeheer is destijds (in 1899) opgericht om deze klus te klaren. Aan het einde van de twintigste eeuw bestond nog maar minder dan één procent van Nederland uit heide.

Gelukkig maar dat deze heidegebieden worden beheerd en bewaard. Nu kunnen wij er naar hartelust in struinen! Vooral deze maand is dat genieten geblazen, dan is het paars zover als je kunt kijken. Af en toe hoor je een Roodborsttapuit of een Veldleeuwerik. Dwalend over de paarse velden kun je zo lekker mijmeren over hoe het vroeger was. Zeker als je de herder en zijn kudde Veluwse heideschapen met hun mekkerende lammeren tegenkomt. Ze zijn grappig om te zien die lammeren, zo ongeschoren met hun dikke volle staarten. De Border Collie is goed getraind, met gemak leidt hij de kudde vanaf Schaapskudde Hoog Buurlo
de heide terug naar de schapendrift. Dit was het pad dat vroeger werd (en op sommige plaatsen nog wordt) gebruikt om de schapen in de ochtend van de schaapskooi naar de heidevelden te leiden en in de avond weer terug. De kudde op zo’n schapendrift is een prachtig schouwspel; schouder aan schouder is het één grote massa schaap. Honderden pootafdrukken blijven achter in de bodem. Het is voor de hond een fluitje van een cent om de kudde vanuit de schapendrift weer binnen de omheining van een weiland of de schaapskooi te dirigeren. Of is het meer een fluitje van een vent?

Heidebewoners
SprinkhaanHeide heeft een warm microklimaat, belangrijk voor reptielen en (afhankelijk van de droogte/vochtigheid van de heide) amfibieën, zoals de Heikikker, de Bruine Kikker en de (Rugstreep)pad. Reptielen als de Zandhagedis en de Levendbarende Hagedis voelen zich hier thuis, maar ook de Hazelworm, de Gladde Slang, de Ringslang en de Adder hebben hier hun leefgebied. En dan huizen er nog vele insecten, zoals mestkevers, sprinkhanen, vlinders en sluipwespen, en zoogdieren: hazen, konijnen, vossen en muizen.

Die grote, stille heide is zo stil nog niet… het wordt drukbevolkt!
Veel heideplezier!

Zondag 18 augustus kunt u mee op stap met herder Wilfried om de bloeiende heide te ervaren. Zie www.staatsbosbeheer.nl 

Mirjam Langelaar
www.gemi.nu

 

reageren

geef een reactie

  • Sjoerd Stellingwerf
    11 september 2013 om 19:36

    Uitstekend verhaal over de heide: het landschap van mijn hart. Aktueel: de heidevelden en hun kuddes bij Ede mogen we niet opheffen. Het is allemaal te mooi en te waardevol! Zelfs uit oogpunt van volksgezondheid: men komt er tot rust! Sjoerd Stellingwerf, oud-herder van de Loenermark

    • veluwe
      18 september 2013 om 19:08

      Dank voor je reactie! Wij knokken er ook hard voor om onze kudde op Hoog Buurlo te behouden. En we zetten ons in om het ras op de Veluwe te beschermen. Je hebt helemaal gelijk, naar buiten is goed voor iedereen.
      Boswachter Marike Vissers

i

Mis geen enkel bericht van dit boswachtersblog